Fas Ve Osmanlı İlişkileri

İki devlet arasındaki siyasi, kültürel ve ekonomik ilişkiler 15. yüzyıldan itibaren artarak devam etmiştir. Bunda Fas ve Osmanlı Devletinde yaşayan halkın %99 nun Müslüman olması önemli bir faktördür.

Osmanlı Devleti’nin Afrika’yı kuşatması Yavuz Sultan Selim’in 1517 yılında gerçekleştirdiği Mısır seferi ile başlayıp sonraki padişahların döneminde artarak devam etmiştir. Kanuni Sultan Süleyman devrinde bu seferler oldukça çok yoğundur. Güçlü bir orduya sahip olan Osmanlı Devleti Kuzey Afrika kıyılarında keşif faaliyetlerinde bulunan Oruç ve Hızır Reis kardeşlerin Osmanlı ordusuna katılmasıyla beraber daha da söz sahibi olmuş, Afrika’yı denizcilikle uğraşan bu ünlü kaptanlar sayesinde hakimiyet altına almıştır.

Tarihte Osmanlı-Fas İlişkileri

Osmanlı-Fas arasındaki ilişkiler Kanuni Sultan Süleyman döneminde başlamış ve artarak devam devam etmiştir. Sonraki yıllarda karşılıklı iyilik teatisinden ileri gitmeyen münasebetler Osmanlı Devleti’nin Cezayir eyaletindeki gücüyle orantılı olarak gelişmemiştir. Faslılar, Garb Ocakları ve Cezayir yüzünden ortaya çıkan problemler sebebiyle sürekli şikayetler ileri sürerek, İstanbul’a elçiler gönderdiler.

Bölgede Garb Ocaklarının ve Cezayir’in problem çıkartmasında, devletin merkezinden uzakta olması, yönetimdeki aksaklıklar, devletin iç otoritesinin olmaması ve Garb Ocakları’nın çok güçlü gemilere sahip olması önemli birer etken olmuştur.

Osmanlı Devleti Fas üzerindeki hakimiyetini arttırmak, istediklerini yapmak amacıyla, mevcut iktidarı devirmek için savaşan aşiretler taraf olmuştur. İktidar için mücadele eden iki sülale Sa’diyye Şerifleri ve Beni Sa’d sülalesidir kabilesidir.

Osmanlı Devleti amaçlarına daha kolay ulaşmak için Sa’diyye Şerifleri kabilesinin VI. lideri Abdülmelik’e destek vermiş ve Abdülmelik Osmanlı Devleti’nin yardımlarıyla 1575 yılında Fas’ın başına geçmiş ve iki devlet arasındaki ilişkiler dostane şekilde uzun yıllar boyunca sürmüştür. 1578’de Fas sahiline çıkartma yapan Portekizlileri, Osmanlı Devleti’nin desteklediği Sultan Abdülmelik’in donanması mağlup etti. Bu yenilgi ile Portekizliler bölgedeki hakimiyetlerini kaybettiler ve bunu fırsat olarak gören İspanya hükümdarı II. Philip, Fas’ı yaklaşık 60 yıl işgal etti. Bu sırada Garp Ocakları, Avrupalı devletler ile siyasi ve ekonomik ilişkilerde bulunuyor, bazen de Avrupalı devletler ile savaşıyordu.

Garp Ocakları sahip olduğu donanma ile Akdeniz’de Fransa, Venedik, İngiltere, İspanya ve Portekiz gibi devletler ile savaştı. Fas’ta Abdülmelik öldükten sonra yerine kardeşi Ebu’l-Abbas Ahmed geçti.

Fas’a Gönderilen Sefaret Heyetleri

Fas’a gönderilen beş heyet ve gönderiliş amaçları şöyledir:

1. 1606 senesinde I. Ahmed döneminde Mustafa Sulhi Ağa, Zida’nın Osmanlı devletinden yardım talep etmesi üzerine gönderilmesi,

2. Elçi adı bilinmiyor, 1704 yılında Fas kralı Molla Şerif’i ziyaret,

3. Elçi adı bilinmiyor, 1773 senesinde Bir ilm-i cifr mütehassısı istemek için gönderilen heyet,
4. I. Abdülhamid’e gönderilen ve Cezayirlilerle ilgili şikayetlerini ileten elçilik heyetine karşılık gönderilen sefaret heyeti,

5. 1787 yılının Ramazan ayında Ahmed Azmi Efendi’nin Osmanlı-Rus-Avusturya harbinde Osmanlı Devleti’ne destek sağlamak için elçi olarak görevlendirildiği heyettir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir