İlk Türkçe Sözlük Hangisidir?

Bir milleti temsil eden en önemli unsurların başında dil gelmektedir. Dil ne kadar gelişirse bu paralel olarak toplumda o kadar gelişme göstermektedir. Bir dilin zenginliği ve gelecek kuşaklara aktarılması önemli olmasından dolayı her toplum kendi dilini koruma altına almıştır. Dil üzerine yapılan sözlük vb. çalışmalar dilin zenginliğinin gelecek kuşaklara aktarma ve dili yaşatma istemi bulunmaktadır. Bu nedenle dilin yapı özelikleri ve tarihi geçmişi önem taşımaktadır.

Toplumlar sahip olduğu gelenek ve göreneklerini dilleri sayesinde geleceğe aktarmaktadır. Türk dili köklü bir geçmişe dayanmakta ve buna temel oluşturacak ilk yazılı eser ise Göktürkler zamanın da yazılan Orhun Kitabeleri oluşturmakta ancak bu eser ilk sözlük niteliğini taşımamaktadır.

İlk Sözlük

Türk tarihinde ilk türkçe sözlük Kaşgarlı Mahmut tarafından yazılan Divan-ı Lügati’t Türk’tür. Sözlüğün tarihi geçmişine bakıldığı zaman Kaşgarlı Mahmut 840 yılında kurulmuş olan Karahanlı devletinde yaşamıştır. İlk Müslüman Türk devleti olan Karahanlı devletinde  ilk Müslüman Türk eserleri verilmeye başlanmıştır. Bu dönemde yazılan önemli  eserlerden bir tanesi de Kaşgarlı Mahmut tarafından yazılan Divan-ı Lügati’t Türk‘tür.

Kaşgarlı Mahmut bu eseri yazmak için ülkenin her kesimini gezerek Karahanlı devleti bünyesinde bulunan bütün boyların kullanmış olduğun diller üzerinde incelemeler  yapmıştır. Bu eser birçok Türk dilini kendi bünyesinde barındırdığı için Türk dilleri sözlüğü özeliğini taşımaktadır. Birçok döneme tanıklık eden bu eser sayesinde geçmişte yaşamış olan Türk boy veya devletlerinin dil yapısı ve özeliği zenginliğiyle gelecek kuşaklara aktarılmıştır.

Özelikler

1. Türk dilleri sözlüğü niteliğindedir.
2. Ansiklopedik bir sözlüktür.
3. Türk dünyası haritası içermektedir.
4. İki dilin muhakemesi niteliğinde çünkü bazı Arapça sözcüklerin Türkçe karşılığını vermiştir.
5. Ontoloji özeliği taşımaktadır.
6. Birçok boya ait dil incelemeleri taşımaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir