Matbaayı Kim İcat Etti?

Basımı en eskilere dayanan kitap 11 Mayıs 868’de Çin’de basılmış olan Diamond Sutra’dır. 1041’de hareketli parçalarla kil kullanılarak yazı baskısı ilk olarak Çin’de gerçekleştirildi.
1430’larda ise maden kasabası olan Mainz’da hayatını sürdüren Johannes Guttenberg, baskı dünyasını değiştirecek icadı üzerinde çalışıyordu. Guttenberg, 1436’da baskı makinesini, 1440 yılında ise matbaayı icat etti.

Avrupa’da Matbaa

Avrupa’da on dördüncü yüzyılda kullanılmaya başlanan matbaa daha çok dini resimlerin basılmasında tercih ediliyordu. 15. yüzyıl başlarında ise bir iki sayfalık küçük kitapçıklar basılmaya başlandı.

Johannes Guttenberg’in İcadı

Guttenberg daha önceden bilinen baskı tekniklerini daha da geliştirdi. Harf ve karakterlerini tek tek hazırladı. İlk olarak karakterlerin pirinçten ve bronzdan kalıplarını hazırladı. Çıkardığı kalıpların etrafına kurşun dökerek bir matris ortaya çıkardı ve bunun üzerine kurşun kalay ve antimon karışımı dökerek karakterler elde etti. Alt kısmında sabit bir zemin ile üstte kol yardımıyla hareket eden düşey bir kapaktan oluşan matbaa makinesini geliştirdi.

Baskısı yapılacak olan kalıp zemindeki metal çerçeveye işaretlenip, mürekkepleniyor ve üstüne kağıt konuluyordu. Daha sonra kapak merdane yardımıyla kağıdın üzerine bastırılarak baskı gerçekleştiriliyordu.
1475’te metal kalıplar yerine çelik kalıplar ile baskı gerçekleştirilmesini Peter Schöfer gerçekleştirdi. Bu şekilde satırların düzgün bir şekilde dizilebilmesini sağladı. Baskı makinesinin de zeminini hareketli hale getirerek kağıt değiştirme, mürekkepleme ve baskı uygulama işlemlerini kolaylaştırdı.

Matbaanın Gelişimi

Zaman içinde değişikliklere uğrayan matbaa 1790’da İngiliz William Nicholson tarafından deriyle kaplı merdane kullanımını başlattı. 1795’te ABD’li Samuel Rust ise tamamen çelikten yapılmış matbaa makinesini yaptı. 1811’de ise Andreas Bauer rotatif baskı sisteminin gelişmesi için ilk adımı attı. On dokuzuncu yüzyılın sonları ve yirminci yüzyılın başlarında matbaa makineleri ve baskı teknikleri konusunda büyük gelişmeler yaşandı ve tipo baskı sisteminden vazgeçilerek yeni baskı teknikleri geliştirildi. Günümüzde ise çok hızlı optik usullerin kullanıldığı bilgisayarlı dizgi makineler kullanılmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir