Ömer Hayyam Kimdir?

ÖMER HAYYAM

Kendisi aslen İranlı bir şair, yazar, astronomi bilgini tarihi bir kişiliktir. Kendisi ayrıca dörtlükler halinde yazılan ve derin anlamları olan rubai denilen şiir türünün yaratıcısı olarak bilinir. Doğu İslam dünyasının yetiştirdiği nadide kişiliklerden birisi olarak tanınmaktadır, bilim adamı olması yanında müzikle de ilgilenmiştir.

Kendisi, Büyük Selçuklu Devleti Devleti döneminde yaşamış ve Sultan Melikşah tarafından saraya davet edilmiştir. Ünlü Selçuklu veziri Nizamülmülk ve Batiniliğin kurucusu Hasan Sabbah ile gençlik çağlarında arkadaş oldukları rivayet edilir.

ÖMER HAYYAM’IN ESERLERİ

Ömer Hayyam fizik, matematik, astronomi ve rubai alanlarında pek çok eser vermiştir. Ünlü İslam bilgini birkaç eserine yorum yazması dışında belli başlı eserleri şunlardır;

-Bilgeliklerin ölçüsü
-Rubailer
-Cebir’in risalesi

Hayyam’ın bu eserleri dışında daha bir çok eseri vardır. Özellikle matematik alanında denklemlerle ilgili önemli çalışmalar yapan Hayyam, binom açılımı ve bu açılımdaki katsayıları ilk kez ortaya koymuştur.

RUBAİLER

Ömer Hayyam, edebiyat tarihine rubai denilen edebi turun kurucusudur. Rubaileri oldukça kolay anlaşılabilen bir dille yazılmıştır. Yazdığı rubailerin sayısı tam olarak bilinmemekle beraber iki yüz dolayında olduğu tahmin edilmektedir. Ömer Hayyam bu şiirlerinde özellikle akıl ve sağduyuyu ön plana çıkarmıştır. Şiirlerinde kendi yaşadıklarının ve gözlemlediklerini yazmıştır. Şiirleri dikkatli okunursa bir alaycılık ya da haksızlıklara karşı geliş olduğu da görülür.

Rubailerin konusu genelde, aşk, yaşamaktan duyulan sevinç, dünya ve dünyanın güzellikleri, şaraptan duyulan haz olmuştur. Ona göre asıl olan yaşamaktır. Hayyam’ın rubaileri birçok batı diline çevrildiği gibi Türkçeye de çevrilmiştir.

ASTRONOMİ YÖNÜ

Ömer Hayyam, dostu Nizamülmülk’ün ricasıyla Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah adına “Celali Takvim’i hazırlamış ve bu takvimi 1079 yılında Sultan Melikşah’a sunmuştur. Takvim, Güneş yılına göre düzenlenmiştir. Böyle bir takvimin hazırlanmış olması Hayyam’ın ne kadar büyük bir astronom olduğunu göstermektedir ayrıca onun bu büyüklüğün farkına varan NASA, Ay’daki kraterlerin birine Ömer Hayyam adını vermiştir

Ömer Hayyam 1131 yılında Nişabur’da hayata gözlerini yummuştur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir