Plastiği Kim İcat Etti?

Plastik sentetik ve yarı-sentetik nesneleri tanımlamak için kullanılan bir kavramdır. Üretim sırasında kalıp içine yerleştirilmiş maddenin kalıbın şeklini alması nedeniyle bu adı almıştır. İlk yarı-sentetik plastik bir kaza sonucu İsveçli kimyacı Christian Fredrick Schoenbein (1799-1868) tarafından 1848 yılında keşfedilmiştir. Schoenbein, sülfürik ve nitrik asit karışımını laboratuvarda kaynatırken karışım yere dökülmüş ve pamuktan önlüğü ile yere dökülen karışımı silmiştir. Önlüğünü suyla durulamış ve kuruması için sobanın üstüne asmıştır. Önlük kuruduktan sonra alev alarak yanmış, kül olmuştur. Bununla nitroselüloz keşfedilmiştir.

İlk plastik icadı ise, ‘’Parkesin’’ adıyla İngiltere Birmingham’da nitroselüloz, kâfur ve alkolün karışımı ile Alexander Parkes tarafından gerçekleştirilmiştir. Parkes’ in bu icadı 1862 yılında gerçekleştirilen Büyük Uluslararası Fuarı’nda sergilenmiştir. Kauçuk maliyetinin yüksek olması nedeniyle büyük ilgi gören Alexander Parkes’ in icadı bronz madalya kazanmıştır.

Plastik üretimine, 1866 yılında Parkes tarafından Londra’da kurulan Parkesine CO. Adlı şirket ile başlandı. Kart kutusu, madalya, düğme, tarak, kalemlik, bıçak sapı gibi çok sayıda eşyanın yapımı hem daha az maliyetli hem de daha kaliteli hale gelmiştir. Tüm bunlarla beraber, plastik kapı kolu ve aynalar 1862 yılında Büyük Uluslararası Fuarı’nda sergilenmiştir.

Selüloit Plastiğin İcadı

Plastiğin icadında bir sonraki adım 19. Yüzyılda Amerika Birleşik Devletleri’nde gerçekleşmiştir. 19. Yüzyılda ABD’de çok popüler olan bilardo ve bu nedenle açılan bilardo salonlarında kullanılan bilardo topları fildişinden yapılıyordu ve bu da binlerce filin katledilmesine neden oluyordu. Üreticiler için oldukça maliyetli olan fildişinden yapılmış bilardo toplarına hayvan hakları savunucuları da karşı çıkmaktaydı.

John Wesley Hyatt, dükkânında yaptığı denemeler sonucu bulduğu esnek ama güçlü plastikten bilardo topu yapmayı denedi. Ancak topların yeterince dayanıklı olmamasını fark eden Hyatt, icat ettiği plastiği daha dayanıklı hale getirdi. Bulduğu plastiğe ‘’selüloit’’ adını veren Wesley, 15 Haziran 1869’da New York’ta selüloit icat eden kişi olarak paten aldı. Ancak bu plastik daha sonra bilardo topu için değil, esnek film ve fotoğraf yapmak için kullanılacaktır.

Bakalit Plastiğin İcadı

Tarihe 0 sentetik olarak geçen bakalit plastik, Leo Baekeland tarafından 1907 yılında New York’ta bulundu. Basınç ve ısı kontrolü sağlayan aparat yapan Baekeland, bu aparattan tamamen sentetik reçine elde etti. Bu reçine eski plastik malzemeler gibi, yeni bir şekil içinde kalıplanarak ısıtılıyordu. Ancak bakalit soğuduktan sonra şeklini sonsuza kadar bozulmadan koruyabiliyordu. Bakalit kısa bir süre sonra sanayinin her alanında standart malzeme halini almıştır. Günümüzde de plastik oldukça yaygın bir şekilde kullanılmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir